since 2018
Kąpiele Leśne to prozdrowotna i profilaktyczna praktyka wspierająca zdrowie psychiczne i fizyczne. Doskonale uzupełniają różne formy terapii, rehabilitacji oraz aktywnego wypoczynku. Są także częścią turystyki zdrowotnej, która na całym świecie zyskuje coraz większą popularność. Coraz więcej osób poszukuje dziś naturalnych sposobów dbania o dobrostan i równowagę – Kąpiele Leśne odpowiadają na te potrzeby w prosty i dostępny sposób.
Jedną z ich najważniejszych korzyści jest wzmacnianie układu odpornościowego. Randomizowane badanie kliniczne* wykazało, że spacery w środowisku leśnym znacząco podnoszą poziom immunoglobuliny A w ślinie – wskaźnika odporności błon śluzowych – w porównaniu z spacerami w środowisku miejskim, a także obniżają poziom hormonów stresu i poprawiają nastrój uczestników.
Inne badania naukowe* potwierdziły, że pobyt w lesie wielokrotnie zwiększa aktywność i liczbę komórek NK (Natural Killers) – białych krwinek kluczowych dla immunologicznej obrony organizmu – a efekty te utrzymują się nawet kilka dni po zakończeniu ekspozycji.
Poza wpływem na odporność, bogaty przegląd badań naukowych wykazał, że kąpiele leśne znacząco poprawiają funkcje psychiczne i fizjologiczne organizmu: zmniejszają ciśnienie krwi i tętno, obniżają poziom stresu, poprawiają jakość snu oraz redukują objawy lęku i zmęczenia.
Mechanizmem stojącym za tymi korzyściami są m.in. fitoncydy – naturalne związki lotne wydzielane przez drzewa, które wchodzą w skład leśnej atmosfery. Oddychanie ich pełnym bukietem wspiera układ immunologiczny i przyczynia się do głębokiego relaksu.
Kąpiele Leśne to zaproszenie do zwolnienia tempa, głębszego oddechu i świadomego kontaktu z naturą – dla zdrowia, równowagi i dobrego samopoczucia.
Polecana literatura:
"Shinrin Yoku. Sztuka i teoria kąpieli leśnych" dr Oing Li.
"Lasoterapia" dr Katarzyna Simonienko
*.Randomized controlled trial on the efficacy of forest walking compared to urban walking in enhancing mucosal immunity
Hiroko Ochiai, Shigeru Inoue, Gaku Masuda, Shiho Amagasa, Tomohiko Sugishita, Toshiya Ochiai, Naoko Yanagisawa, Yoshio Nakata & Michiko Imai
* New Concept of Forest Medicine
Qing Li
Wejdź na nasz fanpage po więcej Kąpieli Leśnych
kapielelesne@gmail.com +48799724743
Rodzinne Kąpiele Leśne współtworzone z Galerią Tworzę się ze Szczecina.
Kadra Intytutu Ekoterapii Relacyjnej. Katarzyna Simonenko, Katarzyna Grabka, Jacek Gawroński, Marta Cichowska - Napiórkowska, Agnieszka Boruta, Marzena Żachowska i Adam Markuszewski.
Szkolenie z dr Ewą Zaporą" Grzyby funkcjonalne i lecznicze " Instytut Biologii Ssaków. Instytut Ekoterapii Relacyjnej. Biał.owieża 2025
Z Peterem Wohlebeanem. Leśna Akademia Petera Wohlebena. Wereshofen. Niemcy. 2022.
Szkolenie dla edukatorów Wedeckiego Parku Krajobrazowego, Tucholskiego Parku Krajobrazowego, Krajeńskiego Parku Krajobrazowego. Tleń.Kujawsko-Pomorskie 2025
Kąpiele Leśne. Święto ziół, 7 ogrodów. Łowicz Wałecki. 2025
Sieden Stron Świata. Festiwal podróżniczy. Łowicz Wałecki. 2021
Wspólne kąpiele leśne z Tree Your Mind-Leśne Projekty. Katowice 2019.
Polskie Towarzystwo Kąpieli Leśnych i Terapii Leśnej Łubniany 2023.
W Polsce działa ok. pięćdziesięciu przedszkoli leśnych, a także szkoła podstawowa Puszczyk w Białymstoku. Rozwijają się klubiki i stowarzyszenia oferujące zajęcia dla najmłodszych na łonie natury. W Europie jest to już wieloletni standard. Kraje takie jak Dania, Szwecja, Norwegia, Anglia, Szkocja, Hiszpania kładą olbrzymi nacisk na integrację najmłodszego pokolenia z naturą. W leśnych szkołach, aż 80 % czasu dzieci spędzają poza murami budynków. Wśród drzew, na świeżym powietrzu, dostarczają ważnych dla młodego organizmu związków organicznych, mikroelementów, mikroflory, czystego tlenu. Mając styczność ze światem mikroorganizmów oraz bakterii, które uodparniają organizm, chronią go długofalowo przed groźnymi wirusami. Ekspozycja na naturalne środowisko leśne ma znaczący wpływ na prawidłowy rozwój dziecka. Dzieci w leśnych szkołach wykazują większą samodzielność, szerszą kreatywność, lepszą pamięć, poprawną koncentrację i uważność. Dzięki zdobytej wiedzy przyrodniczej znacznie lepiej rozumieją procesy zachodzące na naszej planecie, ale także procesy zachodzące w nich samych, co skutkuje dobrym stanem emocjonalnym, który jest tak bardzo istotny w młodym wieku.
Polecana literatura:
"Lasoterapia z dziećmi" oraz "Lasoterapia dladla Dzieci" autorstwa Agaty Preuss i Doroty Zaniewskiej.
"Ostatnie dziecko Lasu" Richad Louv.
Praktyka Kąpieli Leśnych jest prosta w swoim założeniu. Dostępna dla każdego przez 12 miesięcy w roku. Jest doskonałą formą wsparcia w pracy z osobami z niepełnosprawnościami. Przewodnik zawsze dopasowuje trasę i program pod konkretną grupę. W tym przypadku (zdjęcie obok) warsztaty dla osób niewidomych odbyły się w parku miejskim. Wszędzie tam, gdzie rosną drzewa jest świeże powietrze i przestrzeń wolna od hałasu. Możemy doświadczać pozytywnego wpływu środowiska leśnego na nasz organizm. Najlepszym tego przykładem jest Japonia, gdzie Kąpiele Leśne wpisały się na stałe w profilaktykę społeczną. Obecnie w Japonii działa ponad sześćdziesiąt profesjonalnych ośrodków Shinrin Yoku. Inwestorem tego kosztownego przedsięwzięcia jest rząd Japonii który doskonale zdaje sobie sprawę, jak ważną rolę w życiu człowieka pełni natura.
Polecana literatura :
"Natura Leczy" Florence Williams.
"Terapia Lasem w Badaniach i praktyce" Katarzyna Simonienko
Intuicja jest naszym naturalnym, wewnętrznym kompasem. Drogowskazem wskazującym właściwą drogę. Nauka natomiast jest potwierdzeniem naszych intuicyjnych odczuć. Tak właśnie jest w przypadku Kąpieli Leśnych. Nauka potwierdza intuicyjne odczucia względem naszej bliskiej więzi i współzależności z Naturą. Doskonale opisuje to termin "biofilii", który sformułował w 1973r znany filozof i psychoanalityk Erich Fromm. Później temat rozwinął sławny biolog Edward Osbourne Wilson w swojej pracy" Biophilia" Zdobyta wiedza jest przekazywana szerszej społeczności poprzez publikacje naukowe, literaturę, szkolenia itd. Doskonałym tego przykładem jest najsławniejszy leśnik na tej planecie - Peter Wohlleben. Autor wielu leśnych bestsellerów. W 2022r miałem zaszczyt poznać Petera Wollhebena osobiście, w jego leśnej akademii w Wershofen w Niemczech (zdjęcie obok). Wyjątkowe spotkanie i olbrzymia wiedza przekazana od prawdziwego mistrza leśnej edukacji. Analogicznie - w lesie również mamy system przekazywania wiedzy. Najstarsze drzewa, drzewa matki przekazują ważne informacje swoim młodym siewką poprzez system mikoryzy. Mikoryza jest często nazywana leśnym internetem (zobacz Wood Wide Web) Co ciekawe, pierwszy na trop tego niesamowitego zjawiska wpadł polski naukowiec Franciszek Kamieński w 1883r.
Polecana literatura:
" W poszukiwaniu matki drzew" Suzanne Simard.
" Biophilia" Edward Osbourne Wilson.
"Dotknij, poczuj, zobacz" Peter Wohlleben.
"Sekretne życie drzew" Peter Wohlleben.
Jednym z najważniejszych profili korzyści Kąpieli Leśnych jest ich pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne i równowagę emocjonalną. Liczne badania prowadzone przez światowych ekspertów, takich jak prof. Yoshifumi Miyazaki, dr Qing Li czy lekarze psychiatrzy, wykazały, że kontakt z lasem znacząco obniża poziom hormonów stresu, takich jak kortyzol i adrenalina, co przekłada się na poczucie odprężenia i relaksu.
Badania kliniczne* nad terapią lasem potwierdzają, że po sesjach leśnych uczestnicy doświadczają znaczącej redukcji negatywnych emocji – w tym niepokoju, napięcia, gniewu i zmęczenia – mierzonej m.in. narzędziami takimi jak profil nastroju POMS (Profile of Mood States). Jedno z badań wykazało, że uczestnicy po spacerze w otoczeniu lasu mieli niższy poziom kortyzolu oraz niższe wyniki w skalach negatywnych emocji, jednocześnie zgłaszając większe poczucie relaksu i energii.
Inne badania przeprowadzone z udziałem osób w różnym wieku potwierdziły, że kontakt z lasem prowadzi do obniżenia ciśnienia krwi oraz istotnej redukcji poziomu stresu, a także poprawy stanu nastroju i ogólnego dobrostanu psychicznego. Po sesjach w środowisku leśnym uczestnicy zgłaszali wyraźne poczucie odprężenia i mniejszą intensywność negatywnych emocji, co jest zgodne z rosnącą ilością dowodów naukowych na terapeutyczne działanie lasów.
Środowisko leśne dysponuje bogactwem naturalnych mechanizmów wspierających psychikę. Związki lotne, takie jak fitoncydy, wpływają korzystnie na samopoczucie i pozytywne stany emocjonalne, a bakterie glebowe, jak Mycobacterium vaccae, wiążą się z podnoszeniem poziomu serotoniny – neuroprzekaźnika związanego z poczuciem spokoju i równowagi. Kolor zielony, dźwięki, zapachy, a także naturalne natężenie światła i wzory fraktalne w otoczeniu leśnym działają kojąco na układ nerwowy, wspierając procesy regeneracyjne mózgu i poprawę koncentracji.
Kąpiele Leśne to świadome zanurzenie w naturze – które nie tylko łagodzi objawy stresu i lęku, ale także wspiera równowagę psychiczną i odporność emocjonalną w codziennym życiu.
Polecana literatura:
"Nerwy w Las" dr Katarzyna Simonienko
"Kwitnący umysł. O uzdrawiającej Mocy Natury" Sue Stuart-Smith
"Shinrin Yoku. The Japanese way of forest bathing for health and relaxation" Yoshifumi Myazaki.
Hiroko Ochiai , Harumi Ikei, Chorong Song , Maiko Kobayashi , Takashi Miura , Takahide Kagawa , Qing Li , Shigeyoshi Kumeda , Michiko Imai , Yoshifumi Miyazaki
*Physiological and psychological effects of forest therapy on middle-aged males with high-normal blood pressure
Kąpiele Leśne dla Fundacji Szansa dla Niewidomych. Park Arkoński. Szczecin. 2021.
Kąpiele Leśne z galerią Tworzę się. Puszcza Bukowa. Glinna. 2022.
Kąpiele leśne prowadzone dla Dziennego Oddziału Psychiatrycznego.
Szpital Zdroje. Szczecin.2022.
Kadra Instytutu Ekoterapii Relacyjnej. Puszcza Białowieska 2025
Szkolenie - "Lasoterapia" w ramach Instytutu Ekoterapii Relacyjnej. Puszcza Białowieska 2025
Kąpiele leśne z osobami z niepełnosprawnością intelektualną. Zakład aktywności zawodowej. Juchowo.2021.
Na zdjęciu obok jedne z pierwszych Kąpieli Leśnych w Polsce. Część osób z tej grupy w późniejszym czasie została przewodnikami kąpieli leśnych. Tworzą własne programy i warsztaty. Przekazują wiedzę dalej. Natura uczy nas jak pracować w grupie, jak budować projekty wspólnymi siłami, jak skutecznie przekazywać informację i wiedzę. Analogie ze światem przyrody pokazują nam, że siła tkwi w grupie. Kąpiele leśne pozwalają zajrzeć do tego ciekawego świata. Stajemy się świadomi jak ważne są dla nas relacje z innymi ludźmi. Doświadczamy poczucia jedności z całością, z grupą, z rodziną, i oczywiście naturą.
Polecana Literatura:
"Pieśń Ziemi" Rdzenna mądrość, wiedza naukowa i lekcje płynące z natury. Robin Wall Kimmerer.
Potencjał turystyczny, jaki mają Kąpiele Leśne jest olbrzymi. Baza przewodników oraz obiektów oferujących Kąpiele Leśne z roku na rok powiększa się. Oferta jest coraz bardziej przemyślana i kierowana do turystów, którzy szukają tak dzisiaj potrzebnego relaksu, aktywności i ochrony zdrowia. Już w 2017r. zwracali na to uwagę polscy badacze Artur Rutkiewicz oraz Monika Hulewicz w swojej pracy naukowej. Kąpiele Leśne są doskonałą formą promocji regionu. Mieszkam na Pomorzu Zachodnim więc mojemu sercu bliskie są właśnie te tereny. Drawieński i Woliński Park Narodowy są absolutnie przyrodniczymi perełkami w skali całego kraju. Do tego siedem parków krajobrazowych, w których nie zabraknie zapierających dech w piersi widoków, pomnikowych drzew, polodowcowych jezior, meandrujących rzek, rezerwatów przyrody oraz wielu kilometrów tras turystycznych. W mojej ukochanej Puszczy Bukowej, przylegającej do granic Szczecina, powstała w 2019 roku pierwsza w Polsce ścieżka edukacyjna Kąpieli Leśnych. Zaś Szczecin jest najbardziej zielonym miastem w Polsce oferującym piękne widoki i odpoczynek w dużych parkach miejskich oraz przylegających do Szczecina lasach. W 2021, 2022 oraz 2023 roku miałem przyjemność opowiadać o zachodniopomorskich walorach przyrodniczych na Festiwalu podróżniczym " Siedem Stron Świata" w Łowiczu Wałeckim. (zdjęcie obok). Festiwal odbywa się w agroturystyce Siedem Ogrodów. Znajdą tam państwo Chatę Drwala, którą właściciele zaprojektowali na wzór leśnej chaty zbudowanej w 1845 roku przez Henrego Davida Thoreau - sławnego pisarza, poety i filozofa. Pisarz zamieszkał w niej na 2 lata, kontemplując przyrodę i pisząc jedno z najwspanialszych dzieł o kontakcie człowieka z naturą pt." Walden".
Polecana literatura:
"Przyroda Pomorza Zachodniego" Tomasz Heese.
"Walden" Czyli życie w lesie. Henry David Thoreau.